.............................................. 
         (pieczęć szkoły)                                        

												
 						                                             (identyfikator szkoły)

							Dyrektor
							Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej
							 w Łomży

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku 2015

Planowana liczba zdających w roku szk. 2014/2015		
Liczba przygotowanych tematów		

I  LITERATURA

1.	Różne sposoby wykorzystywania motywów tyrtejskich w literaturze polskiej. Przedstaw na wybranych przykładach.
2.	Portrety Żydów w literaturze polskiej. Przedstaw i zinterpretuj sposób prezentowania tych postaci, odwołując się do wybranych przykładów.
3.	Literatura jako diagnoza stanu społeczeństwa. Odwołując się do utworów z różnych epok literackich, wykaż, że są one wiernym obrazem rzeczywistości, w której powstały.
4.	Azyl, twierdza, świątynia, ruina… Określ rolę, jaką pełni dom w życiu bohaterów literackich. Odwołaj się do literatury polskiej i obcej.
5.	Ewolucja relacji między bohaterem a jego otoczeniem. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów literackich różnych epok.
6.	Nieustająca żywotność toposów biblijnych. Na wybranych przykładach omów funkcję wybranych toposów (np. w  Dziadach, Ocalonym, Wieży).
7.	Funkcje motywów ludowych w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach z różnych epok.
8.	Portrety psychologiczne bohaterów literackich. Scharakteryzuj i oceń, odwołując się do wybranych przykładów z literatury XIX i XX wieku.
9.	Motyw staropolskiej gościnności. Przedstaw różne jego wersje analizując wybrane przykłady literackie.
10.	Nauczyciel i uczeń w literaturze. Przedstaw na podstawie wybranych przykładów.
11.	Różne obrazy starości w literaturze. Dokonaj analizy porównawczej wybranych kreacji bohaterów.
12.	Funkcja komizmu w kreowaniu i ocenie świata. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
13.	Realistyczna koncepcja świata i świadoma jego deformacja. Omów dwa sposoby przedstawiania rzeczywistości w literaturze XX – lecia międzywojennego i w literaturze współczesnej.
14.	Motyw zagubienia bohatera literackiego w rzeczywistości. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów literackich z różnych epok.
15.	Przedstaw klasyczne reguły dramatu i próby nowatorskich rozwiązań w konstrukcji tego rodzaju literackiego na   przykładzie wybranych utworów.
16.	Motywy horacjańskie jako inspiracje dla twórców różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
17.	Różne sposoby wykorzystywania motywów baśniowych w literaturze. Przedstaw i porównaj, odwołując się do wybranych utworów literackich z różnych epok.
18.	Sposoby osiągania szczęścia uwiecznione w literaturze. Omów na wybranych przykładach                i oceń ich skuteczność.
19.	Analizując wybrane utwory liryczne, scharakteryzuj różne sposoby rozrachunku poety                z własną przeszłością.
20.	 Literackie reinterpretacje mitów antycznych. Omów na wybranych przykładach literackich         z różnych epok.
21.	Bóg, człowiek, zło – współistnienie i wymowa tych motywów w twórczości wybranych pisarzy. Przedstaw temat, analizując celowo dobrane przykłady.
22.	Moralny wymiar przeżycia wojennego w poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Tadeusza Różewicza. Porównaj postawy obu pisarzy, odwołując się do wybranych utworów.
23.	Polaków wyobrażenia o godności, honorze i powinnościach wobec kraju. Omawiając temat, odwołaj się do literatury  dawnej i współczesnej.      
24.	Wieś polska nakreślona z humorem, sentymentem, wiernie lub w krzywym zwierciadle. Rozwiń temat, odwołując się do wybranych przykładów.
25.	Sposób kreowania obrazu ojca w literaturze. Rozważ problem, odwołując się do wybranych utworów. 
26.	Motyw ars moriendi w literaturze i jego funkcje. Przedstaw na wybranych przykładach.
27.	Uroda i brzydota świata jako temat literacki. Dokonaj analizy wybranych utworów dwóch pisarzy z różnych epok.
28.	Motyw podróży jako zasada kompozycyjna określonych gatunków literackich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
29.	Uniwersalny charakter literatury renesansu. Przedstaw temat i uzasadnij swoje zdanie, wykorzystując wybrane teksty literackie.
30.	Funkcja motywu przemijania w poezji barokowej i współczesnej. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.
31.	Groteska jako sposób kreowania świata. Przedstaw tę kategorię estetyczną na przykładzie wybranych utworów literackich różnych epok i oceń zasadność jej zastosowania.
32.	Poezja romantyczna wyrazem światopoglądu i upodobań estetycznych twórców tej epoki. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
33.	Żart i kpina jako narzędzia walki z ludzkimi wadami. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
34.	Wpływ wojny na system wartości bohaterów literackich. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów literackich XX w.
35.	Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych utworów.
36.	Literatura PRL-u a literatura drugiego obiegu. Porównaj sposoby i funkcje mówienia                      o otaczającej rzeczywistości na podstawie wybranych utworów. 

37.	Młodzi wobec tradycji. Na wybranych przykładach literackich przedstaw przyczyny                    i konsekwencje odrzucenia tradycji. 
38.	Na podstawie wybranych utworów z różnych epok przedstaw funkcjonowanie motywu przyjaciela – podpory duchowej bohatera literackiego.
39.	Różne kreacje narratora i ukształtowania narracji w epice. Omów na wybranych przykładach.
40.	Proces kształtowania wewnętrznego dekalogu człowieka. Dokonaj analizy                          zjawiska,  odwołując się do wybranych przykładów literackich.
41.	Przedstaw i porównaj literackie portrety życia szlachty, analizując przykłady dzieł z różnych epok.
42.	Polemiki, spory, prowokacje – starcia pokoleniowe w literaturze. Omów zagadnienie, analizując wybrane utwory.
43.	Kontrowersyjne decyzje  bohaterów literackich. Omów problem na wybranych przykładach.
44.	„Być” i „mieć” to nazwy postaw. Porównaj owe postawy na wybranych przykładach literackich określając konsekwencje ich przyjęcia dla człowieka.
45.	Motyw życia rodzinnego w literaturze. Omów różne jego wersje w wybranych utworach.
46.	Kronikarze czasów pogardy. Przedstaw różne sposoby przekazu prawdy o wojnie                   w wybranych tekstach literackich.
47.	Komizm jako narzędzie walki z ludzkimi wadami. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.
48.	Na podstawie utworów Jacka Kaczmarskiego (lub innych twórców) określ rolę poezji śpiewanej w świadomości zbiorowej Polaków.
49.	Dokonując analizy wybranych przykładów, zaprezentuj różnorodność odmian liryki miłosnej.
50.	Omów rolę, jaką może pełnić biografia autora w kształtowaniu świata przedstawionego  utworu. Posłuż się przykładami z różnych epok.
51.	Rewizja mitów narodowych w literaturze. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych tekstów literackich.
52.	Trudne doświadczenie utraty ziemi rodzinnej. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich.
53.	Mit arkadyjski i jego funkcjonowanie w literaturze polskiej. Omów w oparciu o wybrane utwory.
54.	Różne sposoby wykorzystania motywu powstań narodowych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.
55.	Różne sposoby funkcjonowania tradycji homeryckiej w literaturze polskiej. Omów na wybranych przykładach.
56.	Prawda historyczna a literackie interpretacje historii. Scharakteryzuj problem w oparciu              o wybrane teksty literackie.
57.	Ewolucja postaw patriotycznych w literaturze polskiej XIX wieku. Przedstaw na wybranych przykładach.
58.	Mitologia jako źródło motywów literackich. Omów ich funkcjonowanie w literaturze, analizując wybrane przykłady.
59.	Bohater literacki – ideał, bohater literacki – antywzorzec. Na podstawie utworów polskich                i obcych dokonaj prezentacji i porównania ciekawych postaci.
60.	Motyw buntu i nawrócenia w relacjach Bóg – człowiek. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich.
61.	Konflikt pokoleń zapisany w literaturze różnych epok. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
62.	Doświadczenie bezsensu i absurdalności istnienia w literaturze XIX i XX wieku. Omów na wybranych przykładach, analizując przyczyny omawianych zjawisk.
63.	Funkcje motywu śmierci w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.
64.	Artysta jako nietypowy bohater literacki. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z różnych epok.
65.	Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich opisywania i funkcje, jakie pełnią w wybranych utworach.
66.	Funkcja motywu cierpienia w twórczości polskich poetek. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.
67.	Cytat, tytuł jako klucz do interpretacji dzieła. Rozważ problem, odwołując się do wybranych utworów literackich różnych epok.

II  ZWIĄZKI  LITERATURY  Z  INNYMI  DZIEDZINAMI  SZTUKI

68.	Artysta i jego różne role. Omów problem, odwołując się do literatury i innych dziedzin sztuki. 
69.	Sposoby kreowania obrazu natury w poezji i malarstwie. Zaprezentuj na wybranych przykładach.
70.	Historia jako temat lub pretekst w literaturze i malarstwie. Omów na podstawie wybranych przykładów.
71.	Portret matki w literaturze i sztuce. Zaprezentuj temat na podstawie wybranych przykładów.
72.	Portret kobiety jako odzwierciedlenie różnych  koncepcji piękna. Omów problem, odwołując się do literatury i innych dziedzin sztuki.
73.	Obrzędy ludowe jako źródło różnorodnej inspiracji artystycznej. Omów temat na wybranych przykładach z literatury i innych dziedzin sztuki.
74.	Symbol jako środek wyrazu w literaturze i malarstwie. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych przykładów.
75.	Alegoria jako środek artystycznego wyrazu. Omów temat na wybranych przykładach                   z literatury i malarstwa.
76.	Zbigniew Herbert i Krzysztof Kieślowski jako twórcy dekalogu człowieka czasów zagrożenia. Odwołując się do wybranych dzieł, wskaż podobieństwa i różnice.
77.	Sposoby kreowania pejzażu w literaturze i malarstwie wybranej epoki. Omów na wybranych przykładach.
78.	Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacje dzieł literatury polskiej. Omów wybrane przykłady.
79.	Fascynacje górami w sztuce. Omów zjawisko na wybranych przykładach z literatury, filmu, malarstwa.
80.	Styl barokowy w literaturze, rzeźbie i malarstwie. Scharakteryzuj na wybranych przykładach.
81.	Obraz polskiego inteligenta kreowany przez literaturę i film. Przedstaw na wybranych przykładach.
82.	Przedstaw funkcjonowanie motywu maryjnego w literaturze i sztuce.
83.	Sposoby kreacji bohaterów w literaturze i filmie. Omów na wybranych przykładach.
84.	Sceny batalistyczne i ich rola w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach.
96. Współczesne kino polskie, a literatura. Na wybranych przykładach scharakteryzuj relacje 
         między  tymi dziedzinami sztuk.
   97. Powrót do starożytnych tekstów literackich w sztuce wybranej epoki. Omów istotę  
         i znaczenie tych nawiązań na wybranych przykładach.
   98. Omów sposoby funkcjonowania wątków i symboli biblijnych w literaturze i sztuce 
         wybranych epok. Odwołaj się do wybranych przykładów.
   99. Motywy historyczne w sztukach plastycznych i w literaturze. Porównaj różne dzieła o tej               
samej tematyce.
 100. Warszawa w literaturze i malarstwie. Omów temat na wybranych przykładach z różnych 
epok.
 101. Rola karykatury w literaturze i sztuce. Rozważ problem na wybranych przykładach.
 102. Portret Sarmaty w literaturze i malarstwie. Porównaj ujęcie i wymowę wybranych dzieł 
         kultury.
 103. Rozważ, jaką rolę pełnią maska i kostium historyczny w utworach literackich i w malarstwie. 
         Omów na wybranych przykładach.
 104.  Totalitaryzm w literaturze, filmie i malarstwie. Przeanalizuj sposoby jego przedstawiania 
         w wybranych tekstach kultury.
 106. Kreacje mężczyzn w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów na wybranych 
         przykładach.
 107. Pejzaż romantyczny w literaturze i malarstwie. Porównaj sposoby jego przedstawiania 
         w wybranych tekstach literackich i dziełach malarskich.
 108. „Polaków portret własny” w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów  zagadnienie
         na wybranych przykładach.
 109. Brzydota jako kategoria estetyczna. Na wybranych przykładach omów jej funkcje 
         w literaturze i sztuce plastycznej epok minionych i współczesności.
 111. Różne sposoby kreowania motywu arkadii w literaturze i filmie. Przedstaw temat na 
         wybranych przykładach.
 112. Różne ujęcia motywu raju utraconego w literaturze i sztuce. Omów na wybranych 
          przykładach.
 114. Różne ujęcia motywu matki cierpiącej w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie, odwołując
         się do wybranych przykładów.
115. Portrety dzieci w nowelach pozytywistycznych i w malarstwie Stanisława Wyspiańskiego. Porównaj sposób przedstawienia postaci dziecięcych, odwołując się do wybranych przez siebie przykładów.
116.	Różne sposoby heroizacji śmierci  bohatera. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki.
117.	 Dialog z tradycją antyczną w literaturze i sztukach plastycznych. Omów,  odwołując się           do przykładów z dwóch wybranych epok.
118.	Współczesne interpretacje sceniczne i filmowe dramatów romantycznych. Na wybranych 
          przykładach porównaj dramat z jego interpretacją.
119.	Różne wizerunki Boga w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Przedstaw je i oceń, 
         odwołując się do wybranych przykładów.
120.	Inspiracje plastyczne w prozie i dramacie XX wieku – przedstaw na przykładzie twórczości 
          wybranych artystów.
121.	Rola motywu  vanitas  w poezji i sztuce barokowej. Omów na wybranych przykładach 
         literackich i malarskich.
122.	Zwierzę jako temat w dziełach malarskich oraz w utworach literackich. Na wybranych
         przykładach  omów różne sposoby realizacji tego tematu.
123.	Funkcje motywów mitologicznych w literaturze i sztuce europejskiej. Przedstaw zagadnienie 
         na wybranych przykładach z różnych epok.
124.	Powrót do motywów biblijnych w sztuce i literaturze wybranej epoki nowożytnej. Omów istotę tych nawiązań na wybranych przykładach.
125.	Parodia rzeczywistości PRL-u  w literaturze, malarstwie i filmie. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów.
126.	Różne sposoby wykorzystania motywu tańca w literaturze i sztuce. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów.
127.	Różne obrazy Ewy w literaturze i sztukach plastycznych. Omów, odwołując się                         do wybranych przykładów. 
128.	Filmowe interpretacje powieści pisarzy pozytywizmu. Porównaj film z jego pierwowzorem. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
129.	Różne wizerunki aniołów w malarstwie i literaturze. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów.
130.	Motyw domu w literaturze, malarstwie i filmie. Odwołując się do wybranych dzieł, omów sposoby ujęcia tego motywu.
131.	Różne oblicza rewolucji w literaturze i innych sztukach (w malarstwie, filmie). Przedstaw           i porównaj na wybranych przykładach.
132.	Artystyczne prowokacje. Omów i oceń zjawisko, odwołując się do przykładów z literatury          i innych dziedzin sztuki.

III  JĘZYK

133.	Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje dla procesu komunikacji. Omów zagadnienie    na przykładzie wybranych tekstów.
134.	Język jako instrument walki o władzę. Zanalizuj wybrane materiały wyborcze  i sformułuj wnioski.
135.	Komizm słowa i sposoby jego realizacji w wybranych utworach różnych autorów  i epok.
136.	Język angielski we współczesnej polszczyźnie. Przedstaw problem zapożyczeń i oceń ich zasadność na podstawie analizy zgromadzonego materiału językowego.
137.	Językowe środki perswazji w reklamie. Omów zagadnienie ,wykorzystując zgromadzony przez siebie materiał językowy.
138. Zapożyczenia jako jeden ze sposobów wzbogacania języka. Omów zagadnienie na                             wybranych przykładach.
139. Dokonaj analizy przykładów celowego naruszania normy językowej w wybranych utworach literatury polskiej XX wieku. Oceń zasadność prezentowanych odstępstw.
140.  Na wybranych przykładach przedstaw charakterystyczne cechy języka prasy młodzieżowej                 
i dokonaj oceny jego poprawności.
141.Wpływy obce w języku polskim na terenie Twojego regionu. Omów temat, odwołując się                    do zgromadzonego przez siebie materiału językowego.
142.  Na wybranych przykładach scharakteryzuj język manifestów i programów literackich.
143.	 Język propagandy politycznej. Na wybranych przykładach tekstów prasowych i programów telewizyjnych przedstaw charakterystyczne jego cechy.
144.	Na wybranych przykładach porównaj język gatunków publicystycznych dwóch wybranych epok.
145.	Język liryki miłosnej. Scharakteryzuj go i porównaj na wybranych utworach z różnych epok.
146.	Rola stylów funkcjonalnych (na przykład urzędowego, potocznego) w literaturze XX wieku. Omów zagadnienie na przykładzie wybranych utworów.
147.	Dokonaj analizy języka tekstów piosenek wybranego piosenkarza lub zespołu muzycznego. Wyjaśnij zasadność doboru środków językowych.
148.	Język jako źródło humoru. Na przykładzie wybranych tekstów omów zabiegi językowe służące tworzeniu komizmu.
149.	Językowe sposoby wyrażania uczuć w listach. Dokonaj analizy wybranych listów dwóch poetów lub pisarzy.
150.	Omów funkcje stylizacji biblijnej w wybranych tekstach literackich dwóch epok.
151.	Język ogłoszeń prasowych. Na wybranych przykładach dokonaj analizy i przedstaw charakterystyczne jego cechy.
152.	Język potoczny w literaturze współczesnej. Omów jego funkcje na przykładzie wybranych utworów literackich.
153.	Scharakteryzuj język pisarza na przykładzie wybranych utworów literackich. 
154.	Stylizacje językowe w literaturze, ich środki i funkcje. Omów na wybranych przykładach.
155.	Język literackich kochanków. Na wybranych przykładach określ i scharakteryzuj środki językowe typowe dla mówienia o miłości.
156.	Funkcje języka nagłówków prasowych. Omów na wybranych przykładach.
157.	Błąd językowy jako źródło komizmu. Dokonaj analizy wybranego materiału językowego,          np. tekstów zapożyczonych z zeszytów szkolnych, tekstów kabaretowych i innych.
158.	Rozważ funkcje archaizmów w wybranych tekstach literackich.
159.	Funkcje gry językowej w kabarecie. Omów na wybranych przykładach.
160.	Błędy językowe. Analizując zjawisko, odwołaj się także do przykładów z radia, telewizji, prasy itp.
161.	Rola neologizmów w tworzeniu literackiego obrazu świata. Omów zagadnienie                             na przykładzie wybranych tekstów poetyckich.
162.	Rola frazeologizmów w poezji. Odwołaj się do wybranych przykładów.
163.	Na przykładach wybranych tekstów scharakteryzuj tendencje językowe współczesnej polszczyzny.

.......................dnia ...........................             ................................................................................................
                                                                              (podpis przewodniczącego szkolnego zespołu egzaminacyjnego)